Het jaar 776 v.C.

In 776 v.C. won Koroibos van Elis de stadionloop, de enige wedstrijd die toen op het programma van de Olympische spelen stond. Met deze overwinning begint de traditionele lijst van Olympische winnaars en begint ook de tijdsrekening in olympiaden.

Het is echter onduidelijk of in het jaar 776 ook effectief de eerste Olympische spelen plaatsvonden. Reeds de antieke auteurs waren het hierover oneens. Sommigen plaatsen de eerste spelen in 776 v.C., anderen vroeger. Over de grote lijnen van de vroegste geschiedenis van de spelen zijn ze het wel eens. Naar hun voorbeeld kunnen we de vroege geschiedenis indelen in drie grote perioden.
* In de eerste periode zouden de spelen op onregelmatige tijdstippen gehouden zijn. Ze werden telkens georganiseerd door een legendarische persoon, zoals Herakles, Pelops en Oxylos. Deze spelen hadden vaak het karakter van begrafenisspelen, die doen denken aan de begrafenisspelen voor Patroklos in de Ilias.
* De tweede periode was een tijd van verval, waarin de spelen verwaarloosd werden.
* De derde periode begint met de officiŽle herinrichting van de Olympische spelen. Drie politieke leiders worden in verband gebracht met deze gebeurtenis: Lykourgos van Sparta, Iphitos van Elis en Kleisthenes van Pisa. Het verdrag werd plechtig genoteerd op een bronzen discus, die werd bewaard in de tempel van Hera in Olympia. Pausanias heeft deze discus nog gezien in de tweede eeuw n.C.

P252Sommige auteurs, onder andere Pausanias, plaatsen deze herinrichting in 776 v.C. Anderen plaatsen het historisch begin meer dan een eeuw vroeger en beschouwen 776 als het jaar waarin begonnen werd met een officiŽle lijst van overwinnaars. In de eeuw hiervoor zouden de spelen nog een beperkt lokaal karakter gehad hebben, zo beperkt dat zelfs de namen van de overwinnaars niet werden bijgehouden.
Ook in de loop van de achtste eeuw v.C. bleven de spelen een lokaal gebeuren. Pas in 720 v.C. is er voor het eerst sprake van een overwinnaar die niet uit de Peloponnesos afkomstig was, maar uit het nabij gelegen Megara.

Om het historische begin van de Olympische spelen te ontdekken, hebben archeologen opgravingen gedaan in Olympia. Hierbij zijn bronzen drievoeten gevonden die ouder zijn dan 776 v.C. Men weet echter niet of dit prijzen voor atleten waren of gewone votiefoffers.

© KU Leuven, 2012