De Ptolemaia

In 279 v.C. werden in Alexandrië de eerste Ptolemaia gevierd, nieuwe spelen ingericht door koning Ptolemaios II ter ere van zijn gestorven vader. Met typisch Griekse wedstrijden en grootse ceremonies wilde hij het Griekse karakter en de kracht van het nieuwe koninkrijk tonen aan iedereen in en buiten Egypte.

De Ptolemaia zijn vooral belangrijk omdat ze als allereerste is-Olympische spelen model hebben gestaan voor talrijke gelijkaardige nieuwe spelen in de hellenistische wereld. Zoals gebruikelijk was voor grote spelen, zond de koning rondtrekkende ambassadeurs naar de Griekse steden om deelnemers en officiële vertegenwoordigers die deelnamen aan de feestelijkheden uit te nodigen. Vernieuwend was dat hij vroeg om de nieuwe spelen te erkennen als evenwaardig aan de Olympische spelen. Winnende atleten zouden dan bij hun terugkeer in hun vaderstad aanspraak mogen maken op dezelfde eer en dezelfde beloningen als winnaars van de Olympische spelen. Het positieve antwoord van de eilandbewoners (de Cycladen, die op dit moment door de Ptolemaeën werden gecontroleerd) en van de Delphische amphictyonie is op steen bewaard, en ook Athene heeft positief gereageerd. Dit was een belangrijke diplomatieke triomf voor de koning.

Ptolemaios promootte de spelen niet alleen in het buitenland, maar steunde ook deelneming vanuit eigen land: winnaars uit Egypte kregen van de koning vrijstelling van belastingen. Niettemin was het succes van de Ptolemaia van relatief korte duur. In tegenstelling tot de Olympische spelen, die meer dan duizend jaar bestaan hebben, bestonden de Ptolemaia wellicht minder dan twee eeuwen.

© KU Leuven, 2012