De lijkspelen van Patroklos

Het voorlaatste boek van de Ilias (boek 23) verhaalt de begrafenis en de lijkspelen van Patroklos, Achilleus' vriend die in de strijd gesneuveld was. Het lijk van Hektor, die Patroklos had gedood en op zijn beurt door Achilleus was verslagen, lag nog onbegraven in het Griekse legerkamp. In het eerste deel van boek 23 wordt Patroklos op de brandstapel gelegd, offers worden gebracht, waaronder twaalf Trojaanse krijgsgevangenen, en de brandstapel brandt de hele nacht.  In het tweede deel wordt de spanning afgebouwd. Door de spelen wordt de ruzie tussen Achilleus en Agamemnon, het hoofdmotief van de Ilias, bijgelegd (Agamemnon krijgt een prijs!) en in het volgende boek geeft Achilleus ook het lichaam van Hektor terug aan zijn vader Priamos. Bij de begrafenisspelen neemt de lezer afscheid van de helden, die hier een laatste keer optreden.

verzen

discipline

winnaar

262-652

wagenrennen

Antilochos

652-699

boksen

Epeios

700-739

worstelen

Aiax vs. Odysseus (geen winnaar)

740-797

hardlopen

Odysseus

798-825

zwaardvechten

Aiax vs. Diomedes (geen winnaar)

826-849

"kogelstoten"

Polypoites

850-883

boogschieten

Meriones

884-897

speerwerpen

geen wedstrijd : Agamemnon krijgt de prijs

Van de acht disciplines in de lijkspelen zijn er maar vijf bewaard in het programma van de oude Olympische spelen : wagenrennen, boksen, worstelen, hardlopen en speerwerpen. De andere drie (zwaardvechten, gewicht gooien en boogschieten) vinden we wel terug in de moderne spelen, hoewel de Coubertin zich niet op de Patroklos' spelen heeft geïnspireerd toen hij schermen, kogelstoten en boogschieten invoerde. Wagenrennen zijn heel duidelijk het belangrijkst : ze krijgen op hun eentje evenveel verzen als de andere disciplines samen.

Achilleus geeft aan de deelnemers (niet alleen de winnaars) prachtige prijzen, zoals paarden, een muilezel, een slavin, ketels, bekers en drievoeten. Er is nergens sprake van kransen, zoals dat later gebruikelijk zou zijn.

© KU Leuven, 2012