Prijzen voor de winnaars

P176Prijzen voor de overwinnaars vormen een belangrijk onderdeel van de Griekse atletiek. Het woord 'atletiek' is zelfs afgeleid van het Griekse woord 'athlon', 'prijs'. Bij de vroegste spelen, vaak begrafenisspelen zoals die van Patroklos, ontvingen de winnaars waardevolle zaken, zoals paarden en bronzen drievoeten. In Olympia zijn heel wat bronzen drievoeten gevonden uit de periode 1000-700 v.C., maar men weet niet of dit prijzen voor atleten waren of gewoon votiefoffers.

Na deze vroegste fase kregen de winnaars in de topspelen van de latere periodos enkel een krans kregen als symbolische prijs. Dit betekende echter niet dat ze er niets aan over hielden. Ze ontvingen immers beloningen in hun vaderstad.

Naarnaast bestonden echter heel wat spelen, zowel internationale als lokale, waar winnaars wel materiŽle prijzen kregen van de organiserende stad. Dit konden waardevolle voorwerpen zijn, zoals Panathenaeïsche amforen, of zakken vol geld. Het is echter niet zo dat er een strikt onderscheid bestond tussen kransspelen en prijsspelen; een krans en een prijs konden immers zonder probleem gecombineerd worden. Verschillende steden waren in competitie met elkaar om de hoogste prijzen aan te bieden.

Naast de symbolische of materiŽle prijzen kregen uitzonderlijk verdienstelijke atleten ook extra beloningen van de organiserende stad, zoals een standbeeld of een ere-inscriptie. De organiserende stad kon atleten ook het burgerrecht of zelfs het lidmaatschap van de lokale stadsraad toekennen. Beroemde atleten verzamelden zo verschillende nationaliteiten.

Vandaag worden er op de Olympische spelen geen geldprijzen gegeven. De atleten ontvangen enkel een medaille, het equivalent van de vroegere kransen. Tot in de jaren tachtig bestond er zelfs de regel dat elke deelnemer een amateur moest zijn, d.w.z. dat hij geen geld mocht verdienen met zijn sport. Deze moderne regel ging volgens de officiŽle instanties terug op het Griekse model, maar dat klopt niet, want in feite reflecteert hij de negentiende-eeuwse elitaire visie op sport. De Oudheid kan best met vandaag vergeleken worden: atleten beschouwen het winnen van een Olympische medaille als de grootste eer, maar nemen net zo graag deel aan andere belangrijke wedstrijden waarbij soms veel prijzengeld geboden wordt.

© KU Leuven, 2012