Moderne Olympische spelen vóór 1896

Al in de zeventiende en achttiende eeuw werden op verschillende plaatsen in Europa lokale 'Olympische spelen' gehouden, zoals de 'Cotswold Olimpick Games' in Chipping Campden (Gloucestershire in Engeland), rond 1610 gesticht door Robert Dover, met o.a. wedstrijden in hardlopen, worstelen en schermen met stokken. Muzikanten, akrobaten, dichters en vuurwerk zorgden voor een feestelijke sfeer.

Meer 'Olympische spelen' volgden in de negentiende eeuw. In het Engelse dorpje Much Wenlock richtte dokter William Brookes in 1850 de Wenlock Olympic Games op, met atletiekdisciplines zoals hardlopen, ver- en hoogspringen en typisch Engelse sporten zoals cricket. Brookes wou meer dan lokale spelen. In 1860 organiseerde hij voor het eerst regionale Olympische spelen. Zijn vriend John Hulley - uitvinder van het motto 'Mens sana in corpore sano' - organiseerde in 1862 de eerste Liverpool Olympic games. Samen organiseerden ze verschillende nationale Olympische spelen, waarvan de meest succesvolle (Londen, 1866) wel 10.000 toeschouwers trokken. Brookes kwam als eerste op het idee om internationale Olympische spelen te houden. Ondanks vele brieven aan invloedrijke Grieken kon hij deze droom niet verwezenlijken.

Sinds 1829 was Griekenland onafhankelijk. De dichter Soutsos droomde ervan om deze jonge natie te verbinden met het roemrijke Griekse verleden door de heropleving van de Olympische spelen. Rond 1850 raakte de miljonair Evangelis Zappas overtuigd van Soutsos' plan. Hij betaalde voor de organisatie en de restauratie van het antieke stadion van Herodes Atticus, dat in de Oudheid voor de Panathenaeïsche spelen werd gebruikt. De nationale Griekse Olympische spelen werden voor het eerst georganiseerd in 1859. De tweede spelen in 1870 waren een groot succes, de latere spelen van 1875 en 1888 waren een fiasco. In 1891 en 1893 organiseerde kroonprins Konstantinos nog tweemaal Panhelleense spelen in Athene.

Een jaar later, in 1894, richtte baron Pierre de Coubertin - die Brookes had bezocht in Much Wenlock en over de Griekse spelen was ingelicht - het Internationaal Olympisch Comité (IOC) op en legde zo de basis van de moderne internationale Olympische spelen, voor het eerst gehouden in Athene in 1896.

© KU Leuven, 2012