Plinius, Epistulae X 118

Toen Plinius gouverneur was van de provincie Bithynia-Pontus in 111 n.C., schreef hij aan keizer Trajanus om raad in verband met veeleisende atleten.

Plinius aan keizer Traianus,
Heer, de atleten zijn van oordeel dat (de privileges) die u hebt ingesteld voor spelen met blijde intrede, hun onmiddellijk verschuldigd zijn vanaf de dag waarop ze de krans krijgen. Het maakt volgens hen niets uit wanneer ze hun intrede houden in hun vaderstad, maar wel wanneer ze hebben gewonnen in de spelen op grond waarvan ze een intrede kunnen houden. Maar ik onderteken “voor de intrede”, zodat ik er de grootste twijfel heb of we niet veeleer moeten rekening houden met het tijdstip van hun intrede.

Dezelfde atleten maken ook aanspraak op de vergoedingen (opsonia) voor spelen die door u zijn verklaard tot "spelen met blijde intrede", ook al behaalden ze hun overwinning vooraleer die spelen die status hebben verkregen. Ze zeggen dat dit terecht is : gezien ze geen vergoeding krijgen voor spelen die ophielden "met blijde intrede" te zijn na hun overwinning, moeten ze die wel krijgen voor spelen die aan de lijst werden toegevoegd. Ik heb opnieuw heel veel twijfels of iemand recht heeft op zulke betalingen met terugwerkende kracht als het niet verschuldigd was op het moment van de overwinning.
Ik vraag u daarom dat u zich zou verwaardigen om mijn twijfels in goede banen te leiden, d.i. om zelf uw weldaden van een interpretatie te voorzien.

Latijn

Wanneer een atleet de overwinning behaalde in één van de ‘heilige spelen’, ook ‘eiselastische spelen’ genoemd, had hij recht op een triomfantelijke intocht in zijn thuisstad en kreeg hij een soort pensioen (obsonia) voor de rest van zijn leven. Wanneer spelen hun eiselastisch statuut verloren, werd het pensioen afgeschaft. Atleten reisden constant rond en soms kwamen pas enkele jaren na hun overwinning weer in hun vaderstad. Ze wilden dat hun pensioen begon vanop de dag van hun overwinning, en niet vanop de dag van thuiskomst.

Antwoord van Trajanus:

© KU Leuven, 2012